Jak to wygląda w praktyce


Przyjrzymy się procesowi wdrożenia systemu aktywnej redukcji hałasu do fabryki produkcyjnej. Idąc krok po kroku przejdziemy przez proces decyzyjny na szczeblu finansowym. Oczywiście jest to uproszczony model, który pokazuje jedynie pierwsze spojrzenie na projekt od strony wartościowej. Krok 1 Zapoznanie się z charakterystyką wydajności systemu produkcyjnego fabryki X w ujęciu produkcyjnym oraz ekonomicznym. Każdy z procesów produkcyjnych ma swoją wydajność i charakterystykę, która w określonym stopniu przekłada się na wyniki produkcji. Aby te procesy były mierzalne, należy wcześniej je za pomocą mierników. Na bazie wiedzy o procesie oraz danych, które określone są przy użyciu wspomnianych mierników warto określić poziom wydajności procesu w dwóch ujęciach, produkcyjnym oraz ekonomicznym. Pierwsze z nich określi poziom wydajności pracy zespołu człowiek – maszyna, drugie natomiast spojrzy na problem wydajności w perspektywie zysków lub strat. Bardzo często na tym etapie wyłapywane są tzw. wąskie gardła produkcja, które stanowią o wydajności danego procesu. Warto w tym momencie sporządzić raporty, dotyczące stanu wydajności produkcji.

Krok 2

Określenie założeń techniczno – ekonomicznych.

Podstawą do określenia założeń będzie raport z charakterystyki wydajności procesu. Dzięki niemu będziemy w stanie określić najmniej i najbardziej wydajny proces. Określenie założeń ma na celu sporządzenie aktualnych celów dla zarządzających konkretnymi procesami. W obszarze technicznym założenia dotyczą najczęściej optymalizacji produkcji w wąskich gardłach, natomiast w obszarze ekonomicznym swoją uwagę warto skupić na optymalizacji kosztowej, wynikającej z prowadzonych rachunków kosztów w ramach rachunkowości zarządczej. Założenia techniczno – ekonomiczne są podstawą do wdrożenia innowacyjnych rozwiązań, dają bowiem zielone światło dla zmian, które należy przeprowadzić, aby proces był rentowny.

Krok 3

Prognozy wartości dochodów i nakładów inwestycyjnych.

Następnie przystępujemy do badanie prognostycznego. Ma ono na celu jaki rozkład w czasie będą miały dochody oraz nakłady inwestycyjne, poniesione zarówno na wdrożenie i późniejsze działanie systemu w warunkach przemysłowych.
Analizując powyższe wyniki możemy stwierdzić, że wdrożenie systemu aktywnej redukcji hałasu jest w stanie, z punktu widzenia ekonomicznego, uspokoić wahania dochodów w czasie.  Trend na podstawie analizy poprzednich okresów wyraźnie pokazuje cykliczność i tendencję liniową do zarówno wzrostów jak i spadków. Stabilizacja idzie wraz z wdrożeniem opisywanego systemu. Może się to wiązać ze stałym dodatkowym wzrostem mocy produkcyjnych związanych z implementacją systemu do procesu produkcyjnego. Stąd też wniosek, że poprawa wydajności produkcyjnej przynosi w rezultacie stabilizację dochodów w czasie. Z drugiej strony poziom nakładów jest wyższy w przypadku wdrożenia systemu. Mimo tego faktu poziom ten ma tendencje spadkowe z roku na rok. Może być to związane z tym, że tak innowacyjny system adaptuje się w czasie rzeczywistym do warunków otoczenia. Powodem wyższego poziomu nakładów są koszty utrzymania oraz konserwacji urządzenia, jest to jednak nieuniknione w przypadku, gdy wprowadzamy kolejne aktywa trwałe do użytku. Na podstawie tych danych jesteśmy w stanie obliczyć podstawowe mierniki opłacalności inwestycji. W tym momencie również przeprowadzamy obliczenia wprowadzające, mające na celu sprowadzenie dochodów oraz nakładów do jednego momentu w czasie. Zabieg ten pozwoli na obliczenia stopy dyskonta oraz pozwoli zaprognozować przyszłe okresy inwestycji[1].

Krok 4

Ocena efektywności inwestycji metodami statycznymi.

Mierniki opłacalności inwestycji liczymy, chcąc sprawdzić, czy to, w co chcemy włożyć nasz kapitał, przyniesie nam odpowiednie i satysfakcjonujące zyski. Inwestowanie w takie rozwiązania jest konieczne, przy znaczącej konkurencji. Oczywiście podejmowane decyzje mogą przechylić szalę w dwojaki sposób. Zwiększenie zysków, obniżenie kosztów czy też mocniejsza pozycja na rynku to jedne, z wielu pozytywnych aspektów inwestowania. Istnieje też druga strona medalu. Złe decyzje, opierane najczęściej na nieprzygotowanych analizach, lub nawet braku takich analiz, wiążą się niejednokrotnie z utraconymi zyskami, często ponosimy koszty alternatywne. Jeszcze częściej nieprzemyślane ruchy inwestycyjne powodują obniżanie się wartości firmy. W ujęciu statycznym mówimy o następujących wskaźnikach:
  • Roczna stopa zwrotu,
  • Księgowa stopa zwrotu,
  • Prosty okres zwrotu,
W omawianym przypadku, czyli wdrożeniu systemu aktywnej redukcji hałasu, mówimy o rocznej oraz księgowej stopie zwrotu na poziomie ok. 200% wartości. Okres zwrotu oscyluje na poziomie niecałego roku. Jest to związane z dużą dysproporcją pomiędzy nakładami poniesionymi na wdrożenie systemu, a korzyściami jego implementacji. Jednak aby mieć stuprocentową pewność wdrożenia, należy policzyć jeszcze przede wszystkim zaktualizowaną wartość netto (NPV) oraz wewnętrzną stopę zwrotu (IRR). Określą one wydajność inwestycji na przestrzeni kolejnych badanych okresów.

Krok 5

Ocena efektywności metodami dynamicznymi.

W tej części należy zastanowić się jak efektywna jest inwestycja i jaki przez to ma wpływ na jej wartość przyszłą. Dlatego obliczone zostaną wskaźniki takie jak:
  • Zaktualizowana wartość netto (NPV),
  • Zdyskontowana stopa zysku (NPVR),
  • Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR),
Obliczenie zaktualizowanej wartości netto (NPV) wskaże korzyści jakie może przynieść wdrożenie systemu. Wyniki dla aktywnej redukcji hałasu w konkretnym przypadku wynoszą ok 100000 zł. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) bada bezpośrednio poziom rentowności oraz ryzyko projektu inwestycyjnego. Aby wyrazić ten wskaźnik, należy uzależnić wartość bieżącą i wartość przyszłą nakładów od czasu w sposób dynamiczny (dyskontowany). W przypadku omawianego przykładu oscyluje on w granicach 130 %. Biorąc pod uwagę zarówno metody statyczne jak i dynamiczne, możemy stwierdzić w stu procentach, że inwestycja we wdrożenie systemu Active Noise Control jest opłacalna na każdym etapie. Świadczy o tym krótki okres zwrotu inwestycji, który oscyluje w granicach roku, wysoki wskaźnik NPV oraz wysoki poziom zdyskontowanej stopy zwrotu. Decyzja kierownictwa o wdrożeniu systemu okazuje się być trafna. Mogą przez zaangażowanie systemu ANC niewielkimi środkami, korzystając z efektu skali, zwiększyć swoje dochody. Wiąże się to również z faktem bardzo dobrej wydajności systemu produkcji, który z łatwością można udoskonalać.

Czy warto prowadzić wstępne kalkulacje zyskowności inwestycji?


Odpowiedź jest krótka, warto. Pomagają one w procesach decyzyjnych. Stanowią dla decydentów pierwsze przetarcie, wstępną selekcję inwestycji opłacalnych oraz nieopłacalnych. W tym momencie zarząd jest w stanie ustalić prognozowaną zyskowność, którą są w stanie kreować już na pułapie operacyjnym działalności. Reagując na ubytki wydajności szefowie są w stanie wychwycić uciekające źrodła dochodów oraz wcześniej zareagować na potencjalne nowinki technologiczne. Wstępna ocena opłacalności jest pomocnym narzędziem w podejmowaniu trafnych i obiektywnych decyzji.

Źródła:

  • 1. Felis P., 2005: Metody i procedury oceny efektywności inwestycji rzeczowych przedsiębiorstw. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Informatycznej. Warszawa.